
سلولهای یافت شده در رسوب ادرار
گلبولهای قرمز (RBC)
گلبولهای قرمز(RBC): با بزرگ نمایی زیاد میکروسکوپ دررسوب ادرار رنگ نشده بهصورت دیسک های مقعر الطرفین کم رنگ به نظر میرسند که قطری حدود 7 میکرون دارند.
مقدار طبیعی: ۲-۰ عدد و بیشتر از ۳ سلول با درشت نمایی بالا غیر طبیعی است.
علل وجود گلبول قرمز در ادرار: ۱- بیماریهای سیستمیک ۲- بیماریهای کلیوی نظیر گلومرولونفریت، نفریت لوپوسی، نفریت بینابینی ناشی از واکنشهای دارویی، سنگها، سرطان، عفونت حاد، بیماری سل، انفارکتوس، ترومبوز وریدکلیوی، ضربه مانند بیوپسی کلیوی، کلیه پلی کیستیک و گاهی نکروز لولهای حاد، نفرواسکلروزبدخیم ۳- بیماریهای تحتانی مجرای ادرار شامل: عفونت حاد ومزمن، سنگها، سرطان، تنگی، سیستیت خونریزی دهنده متعاقب مصرف سیکلوفسفامید ۴- بیماریهای خارج کلیوی شامل: آپاندیسیت حاد، سالپنژیت، دیورتیکولیت، حالات حاد تب دار، مالاریا، آندوکاریت باکتریال تحت حاد، پلی آرتریت ندوزا، هیپرتانسیون بدخیم، دیسکرازی خونی، اسکوربوت و تومورهای ایجاد شده در ناحیه کولون، رکتوم و لگن ۵- واکنشهای سمی در مقابل داروها مانند سولفونامیدها، سالیسیلاتها، متنامین و داروهای ضد انعقاد نظیر هپارین، کومارین، وارفارین و ... ۶- علل فیزیولوژیک شامل ورزش و... ۷- علل دیگرنظیر: توبرکولوز کلیه، التهاب بافتهای اطراف حالب، نکروز حاد پاپیلاری، تروما، زخمها، التهاب مثانه ناشی از تشعشع، پاپیهای میزراه در مردان، التهاب پیشابراهی، پروستات، لوسمی و ترومبوسیتوپنی و... .
گلبولهای قرمز بد شکل (Dysmorphic RBCs)
گلبولهای قرمز بد شکل (Dysmorphic RBCs): گلبولهای قرمز حاوی زائده های سلولی یا گلبولهای قرمز قطعه قطعه شده هستند. علت مشاهده: خونریزی با منشأ گلومرولی کلیه.
گلبولهای سفید (WBC) Pyuria
گلبولهای سفید (WBC) Pyuria: معمولا در حالات مختلف شامل آپاندیسیت، گلومرولونفریت حاد، نفریت لوپوسی، اسیدوز توبولارکلیوی، دهیدراسیون، استرس، تب، آزردگی غیرعفونی میزنای، مثانه و میزراه، عفونت و التهاب در مجاری ادرار، پاره شدن آبسه موجود در کلیه یا مجاری ادراری، نفریت بینابینی، سنگ در هر قسمت دستگاه ادراری، ورزشهای سنگین، گلبولهای سفید معمولاً گرد هستند و به رنگ خاکستری کدر یا زرد متمایل به سبز به نظر میرسند.
Clump WBC: درعفونتهای حاد مثل پیلونفریت، التهاب مثانه، التهاب پیشابراه دیده میشوند.
سلولهای اپی تلیال پوششی
سلولهای اپی تلیال پوششی: در ادرار به صورت سلولهایی بزرگ و مسطح با سیتوپلاسم فراوان و هسته کوچک مرکزی و گرد دیده میشود. ارزش تشخیصی کمی دارد و افزایش قابل توجه سلولهای اپی تلیال میتواند نشان دهندهی التهاب ناحیهای از دستگاه ادراری باشد و در بانوان معمولاً در آلودگی با ترشحات واژن دیده میشود.
سلولهای اپی تلیال ترانزیشنال
سلولهای اپی تلیال ترانزیشنال: مجاری ادراری از لگنچه تا یک سوم تحتانی پیشابراه توسط این سلولها پوشیده شدهاند و اندازهای حدود ۴۰ تا ۲۰۰ میکرون دارند، این سلولها مدور یا گلابی شکل بوده، دارای هستهای گرد و مرکزی میباشند، گاهی دو هستهای نیز میباشند و دارای یک حاشیهی مشخص اندو- اکتوپلاسمی هستند.
علل: به طور طبیعی بر اثر ریزش سلولی و نیزدر کارسینوم سلولهای ترانزیشنال دیده میشوند.
سلولهای اپی تلیال توبولهای کلیوی
سلول های اپی تلیال توبول های کلیوی cell Renal Epithelial: اندازهی این سلولها حدود ۲ تا ۴ برابر گلبولهای سفید (۱۴ تا ۶۰ میکرومتر)، گرد، گلابی شکل یا دارای زوائد شبیه دم میباشد و دارای هسته کوچک و حاوی کروماتین متراکمی هستند. این سلولها مهمترین سلولهای اپی تلیال یافت شده در ادرار میباشند زیرا افزایش تعداد آنها دلالت بر آسیب مجاری ادراری مینماید.
علل: نکروزتوبولر حاد، مسمویت با بعضی از داروها و فلزات سنگین، رد پیوند کلیه، صدمات ایسکمیک کلیه، نفرواسکلروز بدخیم، گلومرولونفریت حاد با صدمه توبولی، مصرف بعضی از داروها و مواد شیمیایی، مسمومیت با سالیسیلات، التهاب کلیه و لگنچه و..
سلولهای تومورال
سلولهای تومورال: سلولهای مربوط به تومورهای بدخیم که منشأ لگنچه، کلیه، حالب، دیوارهی مثانه و پیشابراه دارند.
علل: میلوما در مواردیکه کلیه گرفتار شده باشد.
سلولهای محتوی انکلوزیونهای ویروسی
سلولهای محتوی انکلوزیونهای ویروسی: در عفونتهای مختلف ویروسی که مجاری ادراری را درگیر کرده است دیده میشوند. مثلاً سلولهای غول پیکر (cells giant) که حاوی انکلوزیونهای داخل هستهای ائوزینوفیلیک هستند در افراد مبتلا به عفونتهای هرپسی دیده میشود.
علل: افراد دارای نقص ایمنی مبتلا به عفونتهای سایتومگالوویروس، سلولهای آلوده به پولیوما ویروس.